Het begin van het Medisch Kinderdagverblijf

In 1972 ontstaat binnen de toenmalige Vereeniging Kinderzorg een nieuwe vorm van hulp: het Medisch Kinderdagverblijf, kortweg MKD. Het begint klein, met één gezin dat aanklopt bij Kinderzorg. “Het begon met een gezin uit Katwijk”, vertelt Leny Visser in het jubileumboek van Stichting Kinderzorg. De ouders hadden een zoontje dat veel problemen gaf. Ze hadden hulp nodig, maar wilden hem wel zelf blijven opvoeden. Directeur De Jager stelde toen iets voor wat in die tijd nog helemaal niet vanzelfsprekend was: het kind overdag begeleiden en hem ’s avonds gewoon weer naar huis laten gaan.

Op het terrein van Kinderzorg werd een werkplaats ontruimd en ingericht als dagopvang voor jonge kinderen. Zo begon het Medisch Kinderdagverblijf: een plek voor schoolgaande kinderen én peuters en kleuters die extra begeleiding nodig hadden.

In het jaarverslag van 1972 staat dat het doel was om een helpende hand te bieden in moeilijke situaties tussen ouders en kinderen. Het verblijf was in eerste instantie gevestigd in een paviljoen aan de rand van een woonwijk en stond onder leiding van de heer Geervliet. Er waren op dat moment zeven kinderen opgenomen. Het team bestond uit leidsters en er werd assistentie verleend door een kinderarts, een psycholoog en een maatschappelijk werkster.

in de beginjaren was het pionieren. Er waren nog weinig vaste systemen of werkwijzen. Veel gebeurde vanuit betrokkenheid en praktisch handelen. Leny Visser vertelt hoe de vrouw van Fred Geervliet ’s ochtends met de auto kinderen van huis ophaalde en naar het verblijf bracht. Sommige kinderen kwamen niet gewassen aan en hadden nog niet ontbeten. “Eigenlijk waren we vooral verzorgend bezig”, zegt Visser daarover.

Vanaf 1973 is het MKD geen experiment meer, maar een vaste poot van Kinderzorg. Het verblijf verhuist naar vier woonhuizen in het Jan van Hoofkwartier in Middelburg: één huis voor schoolgaande kinderen en drie huizen voor peuters en kleuters. Dat gebeurde heel eenvoudig. “Mijn man heeft ons verhuisd. In een Eend met een karretje erachter.”

Juist die beelden maken de geschiedenis tastbaar. Geen grote instelling op afstand, maar gewone woonhuizen in een gewone buurt. Met kinderen op het plein, begeleiders dichtbij en dagelijks contact met ouders

Het MKD wilde vanaf het begin meer zijn dan alleen opvang. Coördinator Lydia van Sluijs beschreef het als een plek waar ouders en kinderen deskundig werden begeleid, maar waar tegelijkertijd hart voor mensen en oog voor samenzijn belangrijk bleven.

Die combinatie komt telkens terug: professioneel en huiselijk tegelijk.

Er werd gewerkt aan ontwikkeling, gedrag, spraak, motoriek en contact. Maar er was ook aandacht voor sfeer, vertrouwen en gewone momenten. Samen spelen. Samen eten. Ouders uitnodigen. Buurtfeesten organiseren. Niet alles hoefde zwaar of officieel te zijn om van betekenis te zijn. Er wordt ook beschreven hoe belangrijk het was om op een ontspannen manier te ervaren wat wezenlijk is in het leven: vriendschap, hartelijkheid en zorg voor elkaar.

De geschiedenis van het MKD heeft ook moeilijke kanten. De gezelligheid en huiselijkheid waren belangrijk, maar het werk vroeg ook om professionaliteit en grenzen. Lydia van Sluijs vertelt dat er momenten waren waarop de omgang met gezinnen niet te persoonlijk mocht worden. De betrokkenheid was groot, maar de afstand moest soms bewaakt worden.

Ook uit de ervaringsverhalen blijkt hoe zwaar de situaties konden zijn. Ouders schaamden zich soms dat ze hulp nodig hadden. Kinderen kwamen binnen met verdriet, boosheid of gedrag dat niet goed werd begrepen. Sommigen kregen woorden in hun dossier die nu hard klinken, zoals ‘onhandelbaar’ of ‘niet plaatsbaar’.

Juist dat laat zien hoeveel er door de jaren heen is veranderd. Waar vroeger gedrag soms vooral als probleem werd benoemd, wordt nu veel meer gekeken naar wat erachter zit. Wat heeft dit kind meegemaakt? Wat vraagt dit gedrag van ons? En welke hulp past echt bij dit gezin?

De verhalen uit 1972 laten zien dat de hulpvraag van kinderen en gezinnen niet nieuw is. Ook toen waren er ouders die vastliepen, kinderen die extra aandacht nodig hadden en situaties waarin gewone opvoeding niet meer vanzelf ging. Wat door de jaren heen veranderde, is de manier waarop Kinderzorg daarop antwoord gaf. Van opvang en verzorging naar steeds meer begeleiding, samenwerking met ouders en maatwerk. Van een werkplaats op het terrein naar woonhuizen in de wijk. Van pionieren naar een steeds bredere vorm van jeugdhulp.

Na het succes van het Medisch Kinderdagverblijf in Middelburg startte Kinderzorg in de jaren zeventig ook dagverblijven in onder andere Oost-Souburg, Terneuzen, Vlissingen en Goes. De ontwikkeling ging verder. Er werd geleerd, aangepast en steeds opnieuw gekeken naar wat kinderen en gezinnen nodig hadden.

Terugkijken op het MKD is terugkijken op een belangrijk stuk geschiedenis van Stichting Kinderzorg. Een geschiedenis met warme herinneringen, moeilijke situaties en veel pionierswerk. De foto’s uit die tijd laten dat mooi zien. Kinderen spelend op het plein. Begeleiders dichtbij. Gewone huizen waar bijzondere zorg werd geboden. Ouders die langzaam vertrouwen kregen. En een organisatie die steeds bleef zoeken naar de juiste vorm van hulp.

Wat ooit begon als Vereeniging Kinderzorg, groeide uit tot de Stichting Kinderzorg van nu. De tijd is veranderd, de woorden zijn veranderd en de hulp is verder ontwikkeld. Maar de kern bleef herkenbaar: kijken naar wat kinderen, jongeren en gezinnen nodig hebben. Toen, nu en in de toekomst.

Wil jij ook een steentje bijdragen aan de hulp die wij kunnen bieden? Neem gerust contact met ons op voor de mogelijkheden!